Ten eerste de situatie als leerlingen op enkele seconden na net niet op beheersingsniveau uitkomen.
Bij de oude toetsen hanteerden diverse scholen bij veel dyslectici de regel dat als zo’n leerling 1 tot 10 seconden te traag las en niet te veel fouten maakte, hij/zij het beheersingsniveau in die zin haalde, dat ze dat dan aanduidden met ‘min’ erbij. Zo kon een leerling bijvoorbeeld uitkomen op AVI4-. Met de nieuwe toetsen hebben we nog niet veel ervaring, maar wel zo veel dat je kunt zeggen dat als een leerling het beheersingsniveau niet haalt op 5 seconden na, je officieel weliswaar niet van beheersing kunt spreken, maar praktisch min of meer wel. Bij je nieuwe tekstaanbod voor de leerling ga je dus uit beheersing.

Ten tweede de situatie wanneer je in groep 3 voor de vraag staat of je een leerling al dan niet over laat gaan.
Bij de oude toetsen werd beheersing van AVI 1 als een belangrijke voorwaarde gesteld om over te kunnen gaan. Dat kan bij de nieuwe toetsen niet, omdat M3 het januari-niveau betreft en E3 het juni-niveau. We stellen voor dat als de M3 toets op beheersingsniveau gelezen wordt en de E3 toets minstens op instructieniveau, dit kan pleiten vóór overgaan. Evenwel: ligt het behaalde instructieniveau wat tegen frustratieniveau aan, dan pleit de uitslag zwak voor overgaan; ligt het behaalde instructieniveau wat tegen beheersingsniveau aan, dan pleit de uitslag sterk voor overgaan.
Het zal duidelijk zijn dat bij een dergelijke beslissing veel meer factoren of aspecten meespelen, zoals werkhouding, scores bij andere vakken en dergelijke. Bij het aspect ‘hardop teksten lezen’ kan evenwel het bovenstaande gebruikt worden.

Ten derde de onbekende woorden op diverse toetskaarten die voor veel van onze kinderen onbekend zijn vanwege hun andere leefwereld.
We adviseren in zo’n geval voorafgaande aan de toetsafname de kaart(en) door te nemen op onbekende woorden en deze mondeling even bij de leerling aan de orde te stellen. Laat de woorden evenwel niet zien.
De reden om het zo te doen, is dat de handleiding zelf dit bij enkele woorden bij sommige kaarten ook aangeeft dit bij elk kind te doen.

Ten vierde woorden die voor zware dyslectici uitermate lastig zijn. Deze woorden mogen tot een maand vóór de toetsafname in woordvelden geoefend worden. We overwegen woordveld lijsten te construeren en die te verspreiden zodra ze betrouwbaar blijken zijn.

Dhr. C.C. (Kees) Geluk