Mariska zit in groep 6 van een reguliere basisschool. Zowel op het gebied van taal als van rekenen heeft Mariska moeite met de leerstof. Inmiddels volgt zij voor rekenen een eigen leerlijn. Op basis van het klassenwerk en de uitslagen op de niet-methode-gebonden toetsen verwacht de leerkracht dat Mariska aan het einde van groep 8 zal uitstromen naar het leerwegondersteunend onderwijs.

Sinds een paar jaar vraagt de inspectie van basisscholen om ontwikkelingsperspectieven (OPP) op te stellen voor kinderen zoals Mariska. Hierbij sluit de inspectie aan bij de wijze waarop kinderen met specifieke onderwijsbehoeften worden gevolgd in het SBO en SO. Bij het opstellen van een OPP heeft de intern begeleider een belangrijke rol.

Wanneer

Een OPP moet worden opgesteld als blijkt dat een leerling maximaal de leerstof van groep 7 zal halen voor één of meerdere vakgebieden en voor het betreffende vakgebied ook niet de leerstof van groep 8 krijgt aangeboden. In de meeste gevallen gaat het dan om leerlingen met eigen leerlijn die na groep 8 zullen uitstromen naar het VSO, het praktijkonderwijs of het LWOO.

Eisen

Aan het OPP worden een aantal eisen gesteld. Zo moet het OPP een verwacht uitstroomniveau bevatten (einddoel). Vanuit dit einddoel moeten tussendoelen worden geformuleerd. Deze doelen moeten realistisch zijn, waarbij de doelen niet te laag moeten worden gesteld. Als onderbouwing bij deze doelen hoort een beredeneerd gepland leerstofaanbod te zitten. De inspectie gaat er vanuit dat een opgesteld OPP besproken wordt met een extern deskundige. De inspectie vraagt geen IQ bepaling bij het OPP. De school moet echter wel kunnen aantonen dat de achterstand die de leerling heeft opgelopen, komt door kindkenmerken en niet door tekorten in het onderwijsaanbod. De tussendoelen en het einddoel moeten SMART worden geformuleerd. Het handigst kan dit door gebruik te maken van DLE’s of de vaardigheidscores.

Wat levert het op?

Het opstellen van een OPP vraagt tijd maar levert ook veel op. Een OPP geeft zowel ouders als de leerkracht inzicht wat op grond van alle gegevens van een leerling mag worden verwacht. Door het stellen van (tussen)doelen en het aanbieden van een beredeneerd en gepland leerstofaanbod wordt tegemoet gekomen aan de onderwijsbehoeften van de leerling. Door systematisch te evalueren wordt ook duidelijk of de leerling de doelen heeft gehaald. Er is dus meer zicht op de ontwikkeling van de leerling. In de praktijk blijkt dat een realistisch OPP bijdraagt aan betere leerresultaten. Het opstellen van een OPP is dan ook de moeite waard!

Meedenken

In de achterliggende jaren heeft Driestar Educatief expertise opgebouwd in het opstellen van realistische ontwikkelingsperspectieven. Indien nodig denken we graag met intern begeleiders mee of verzorgen we een scholing over dit onderwerp. Vanaf eind december is ook een nadere beschrijving van ons aanbod rond ontwikkelingsperspectieven te vinden op onze site.

Dhr. A.J. (Arjan) van Hell
Driestar Onderwijsadvies, afdeling Leerlingenzorg

Voor meer informatie: document Analyse en waardering opbrengsten PO versie september 2010