In het voorwoord geven de schrijfsters aan dat zij ‘een respectvolle en effectieve manier bieden hoe om te gaan met de eindeloze uitdagingen die kinderen nu eenmaal bieden… Een manier waarbij alle partijen zich beter voelen’.

In dit boek gaat het niet zozeer om geplande gesprekken met kinderen, als wel om de alledaagse opvoedingssituatie en de daarbij behorende vormen van basiscommunicatie. Het gaat over de reactie van de volwassene op de woorden en het gedrag van een kind.

In zes hoofdstukken worden thematisch een aantal vaardigheden beschreven en toegelicht aan de hand van strips, vragen uit de praktijk en praktijkvoorbeelden uit workshops en brieven.

Aan de orde komt het (leren) ‘omgaan met (negatieve) gevoelens van kinderen’ en het belang van het accepteren van gevoelens van kinderen. De auteurs geven aan dat er een verband is tussen hoe kinderen zich voelen en hoe ze zich gedragen. Vervolgens wordt beschreven hoe ‘coöperatief gedrag’ uitgelokt kan worden zodat kinderen zich gedragen op een manier die we wensen in plaats van dat ze zich verzetten tegen wat van hen gevraagd wordt. Een voorbeeld hiervan is om humor te gebruiken of iets onverwachts te doen om de weerstand bij kinderen te verminderen. Een andere tip is het schrijven van briefjes. In het derde hoofdstuk wordt stil gestaan bij ‘alternatieven voor straffen’. Een alternatief betekent hier niet dat bepaald gedrag niet afgekeurd wordt of dat er geen grenzen gesteld worden. Wel is er veel ruimte voor de inbreng van het kind. In hoofdstuk 4 komt het ‘aanmoedigen tot autonomie’ aan de orde. Als valkuil wordt genoemd dat ouders veel voor kinderen oplossen. Hoewel er vragen kunnen zijn bij het begrip autonomie worden hier waardevolle punten genoemd, ook voor onderwijsgevenden. In het hoofdstuk over ‘effectief prijzen’ wordt de nadruk gelegd op het belang van het beschrijven van wat de volwassene ziet of voelt t.a.v. de prestatie van een kind en niet op het evalueren en algemene complimentjes geven. Beschrijvend prijzen betekent écht kijken naar het kind. In het laatste hoofdstuk gaat het over ‘kinderen bevrijden van rollen’ en wordt het belang van het voorkomen van ‘stempels’ benadrukt (‘Bas is een echte driftkikker’, ‘Jasper is altijd zo verlegen’).

De toelichting van elke vaardigheid aan de hand van een strip is leuk en verhelderend. Het gekozen praktijkvoorbeeld is meestal heel herkenbaar. Daarbij worden steeds twee manieren van reageren naast elkaar gezet. Eén die niet werkt en een waarin de nieuwe vaardigheid wordt toegepast.

De praktijkvoorbeelden zijn vooral voorbeelden van ouders in de thuissituatie.

Hoewel je soms vragen kunt hebben bij bepaalde keuzes die gemaakt worden, biedt het boekje genoeg waardevols voor onderwijsgevenden die kritisch willen kijken naar hun interactie met kinderen. Voor de een zullen de beschreven vaardigheden een vanzelfsprekende manier van reageren zijn, een ander zal nieuwe ideeën opdoen in dit boekje.

Adele Faber & Elaine Mazlish (2007)
How2Talk2Kids, Effectief communiceren met kinderen
Aalsmeer: How2Talk2Kids.nl
ISBN 9789081240017
212 pagina's

Mw. drs. J. van Eldik-Verdoold (orthopedagoog)