Digitale LOVS-toetsen

De eerste ervaringen met de digitale LOVS-toetsen van Cito lopen uiteen en over de betrouwbaarheid van sommige spellingtoetsen ontstaan twijfels.
Hoewel de digitale LOVS-toetsen van Cito nog niet zo veel worden gebruikt, krijgen we intussen wel de eerste ervaringen binnen. Een klein deel ervan is tevreden en een iets groter deel (nog) niet. De ontevredenheid doet zich voor op twee terreinen. Het eerste betreft de betrouwbaarheid: de uitslagen zouden geflatteerd zijn. Eén ervaring was zelfs: als deze scores bij de kleutertoets kloppen, gaan ze na groep 8 allemaal naar de havo en het vwo. De tweede ervaring betreft de vaak best lastige organisatie van de afname.

Wat doe je hiermee? We maken enkele opmerkingen:

• een gewaarschuwd man telt voor twee. Plan in ieder geval van te voren de organisatie zoals Cito die voorschrijft (roulatiesysteem) secuur om de afname vlot te laten verlopen.
• laat de afname niet teveel lijken op een laboratoriumsessie. Een afname in een computerruimte waarbij de leerlingen gelijktijdig bezig zijn met enkele rondlopende assistentes is een wel erg ideale afnameconditie. Het is de vraag of dit bij de normgroep ook zo plaats vond.

Oproep

We zouden graag reacties uit het veld ontvangen over hoe de resultaten van digitale LOVS-toetsen worden ervaren en wat de oorzaak zou kunnen zijn van geflatteerde uitslagen. Het kan namelijk zijn dat we bij dergelijke toetsen bijvoorbeeld nog moeten wennen aan de vereiste afnamecondities zoals die in bij de afname-instructies staan beschreven.

Wilt u uw ervaringen met bovenstaande doormailen aan dhr. C.C. (Kees) Geluk?

Nieuwe spellingtoets

Bij de nieuwe spellingtoets van Cito voor groep 4 en 5 krijgen leerlingen die het eerste gedeelte goed scoren een meerkeuzetoets. (Vanaf groep 6 krijgen alle leerlingen bij het tweede deel een meerkeuzetoets.) De meerkeuzetoets bestaat uit 25 opgaven waarbij de leerling telkens uit vier zinnen het fout gespelde woord moet omcirkelen.

De universiteit van Nijmegen heeft onderzoek gedaan naar de betrouwbaarheid van dit tweede deel. Dat onderzoek laat zien dat de meerkeuzetoets iets anders meet dan een dictee en dat de antwoorden op de meerkeuzetoets geen of zelfs foute informatie verschaft over wat een leerling wel en wat deze niet weet. Het voert te ver hierop nader in te gaan en verwijzen daarom naar het juninummer 2010 van JSW. In ieder geval is duidelijk dat de nieuwe spellingtoets niet gebruikt kan worden om aanwijzingen voor aanvullende instructie of handelingsplannen op te stellen. Jammer.

PI-dictee

Tenslotte nog iets over het PI-dictee, dat in het kader van het dyslexieonderzoek wordt afgenomen. Vorig cursusjaar gebeurde het een aantal keren dat een leerling een weliswaar grote, maar niet abnormale achterstand in dle’s had, terwijl er toch sprake was van functioneren op E-niveau. (Weliswaar geeft het PI-dictee niet rechtstreeks ABCDE-waarden, maar met de wel aangegeven percentielscores kun je eenvoudig de E-waarde bepalen.)

Een voorbeeld: een leerling had op het PI-dictee op basis van de dle-uitslag een achterstand van 28% en een Cito-gerelateerd E-niveau. Een vreemde combinatie omdat je doorgaans bij dle’s ongeveer 45% achterstand moet hebben om op E-niveau terecht te komen. We constateren slechts – voor het dyslexieprotocol geldt het primaat van het E-niveau. Anders gezegd: niet het dle beslist, maar het al dan niet behaalde E-niveau.

 Dhr. C.C. (Kees) Geluk, orthodidact