Ter introductie op het onderwerp een casus uit de praktijk:

Maurice vindt het heel spannend als hij iets moet doen waarvan hij denkt dat hij het niet kan. Hij wil het zó graag goed doen! Elke dag huilt hij wel een paar keer als er een vraag aan hem wordt gesteld en hij weet niet direct wat hij kan zeggen. De juf heeft al heel vaak verteld dat het niet erg is als je iets niet weet, maar het lijkt niet binnen te komen. Hij trekt zich steeds meer terug en wordt alleen maar meer afwachtend.

Tot de juf als experiment hem een keer uitnodigt om samen met haar met handpoppen te spelen. Het is heel bijzonder wat er gebeurt. De meestal zo afwachtende Maurice kiest direct een handpop, van een aap, en begint een spel! Na een tijdje mee te zijn gegaan in zijn spel, gaat ze voorzichtig vragen stellen vanuit haar handpop (een schildpad). Maurice beantwoordt ze, zolang hij ‘aap’ mag zijn. Hij kan vertellen waarom ‘aap’ soms iets niet durft. Hij denkt mee over wat ‘aap’ dan zou kunnen doen. Hij probeert het zelfs toe te passen! Nu nog stimuleren dat hij dat ook in de klassensituatie gaat doen. 
De juf heeft hier wel veel van geleerd: ze heeft Maurice beter leren kennen, ze heeft hem uitgedaagd om te gaan experimenteren met gedrag dat hij zelden laat zien en ze heeft Maurice aan het denken gezet.

Deze leerkracht maakt optimaal gebruik van het VAT-model: Volgen-aansluiten-toevoegen en ze bevordert flow bij Maurice door de uitdaging te bieden die aansluit bij wat hij zelf denkt te kunnen.
Wilt u hierover meer weten of andere voorbeelden ter inspiratie tot u nemen? Lees het artikel onder deze link.

Meer informatie over het bevorderen van de zelfbeeldontwikkeling, inclusief heel veel concrete adviezen voor spelbegeleiding, kunt u vinden in het boek ‘Wat je speelt ben je zelf. Over spel en spelbegeleiding’ van Lisette van der Poel en Annie Blokhuis. Via deze link kunt u een recensie en samenvatting van het boek vinden.

U kunt ook vrijblijvend contact opnemen met ondergetekende om te bespreken wat de mogelijkheden op uw school zijn om aan dit thema meer aandacht te besteden. Bijvoorbeeld door een workshop, studiedag of svib-traject.

Drs. B. (Bertine) Haverhals, orthopedagoog en onderwijsadviseur.