G.J. (Gerben) Heldoorn ziet handelingsgericht werken als een volgende stap richting Passend Onderwijs. “Door uit te gaan van de onderwijsbehoeften van de kinderen wordt via handelingsgericht werken duidelijk wat er van de leerkracht gevraagd wordt. Ook worden de ouders intensief betrokken in het traject. Deze integrale aanpak vinden we op school heel prettig.” Gerben is directeur van de School met de Bijbel in Nieuwer ter Aa.

J. (Jan) de Waard is coördinator van samenwerkingsverband Gouda. De school in Nieuwer ter Aa maakt daar onderdeel van uit. Jan ziet handelingsgericht werken in een breder kader. “Als eerste kan het proces van Passend Onderwijs genoemd worden. Hierin spelen de christelijke-reformatorische scholen een voortrekkersrol door het deelnemen aan een veldinitiatief. Daar komt bij dat het deelnamepercentage van het speciaal basisonderwijs een duidelijk stijgende lijn vertoonde. Door anders naar kinderen te gaan kijken en ook bewust naar jezelf als leerkracht te kijken verwachten we dat de zorgkracht van scholen en leerkrachten toe zal gaan nemen. Daardoor kunnen meer leerlingen dan nu thuisnabij onderwijs krijgen.”

Quickscan voor handelingsgericht werken

Bij het invoeringsproces is Driestar Onderwijsadvies betrokken. Medewerkers van Onderwijsadvies hebben deze offerte op zo’n manier gepresenteerd, dat de kwaliteit duidelijk zichtbaar werd. Ook werd nadrukkelijk beklemtoond dat elke begeleide school een eigen begeleidingstraject zou krijgen. Jan de Waard: “De quickscan werd tijdens de toelichting op de offerte gepresenteerd. Dat gaf ons mogelijkheden om op alle scholen een nulmeting te doen van de handelingsgerichtheid. Over een aantal jaren willen we deze herhalen, zodat we daarmee ook ontwikkeling zichtbaar kunnen maken.”

Ib’er heeft een goede kijk

Toen zijn school aan de slag ging met de quickscan, viel Gerben iets op. “Verschillende leerkrachten zijn kritisch op hun werk. De ib’er heeft een totaaloverzicht op de verschillende gebieden en ook de directie kijkt soms weer met andere ogen naar de school. De integrale aanpak van de scan is een goede basis op een complete foto van de school te krijgen.” Jan valt bij: “Opvallend was dat de intern begeleiders het meest kritisch waren over de ontwikkeling van hun school. Dit is te verklaren uit het feit, dat alle intern begeleiders daarvoor geschoold waren. De ib’ers hadden gewoon een goede kijk op de organisatie en de kwaliteit van de zorg.”

“Een positief gevoel overheerst door de gesprekken met het samenwerkingsverband”, meent Jan. “Het viel mij op dat de gesprekken heel vaak open verliepen en dat ook knelpunten in de cultuur van de school naar boven kwamen. Deze wetenschap is een heel belangrijk aandachtspunt bij het realiseren van een veranderingsproces in een school.” Gerben heeft nog een ander licht op de zaak: “Het gesprek was open en eerlijk. Er was veel ruimte voor de inbreng van de directeur en ib’er. Ook de adviseurs van Driestar Onderwijsadvies wisten de goede vragen te stellen. Na het gesprek waren we het er over eens dat het gesprek een belangrijke stap is in dit proces. Je zoomt in op de school en welke stimulerende en belemmerende factoren er zijn voor de invoering van HGW. Dat geeft helderheid!”

Perspectief

Vanuit het samenwerkingsverband hebben de scholen gezien dat ze al met veel zaken bezig zijn die goed aansluiten bij het invoeren van handelingsgericht werken. Dat geeft rust. Jan: “Er hoeft niet bij een nulpunt te worden gestart. Voor leraren die toch al zoveel op hun bord hebben geeft dat ook uitzicht op een proces dat al werkende weg ingegaan kan worden in de praktijk van alle dag.” Gerben vindt dat er een helder perspectief is gegeven: “In het verslag is een meerjarenadvies neergelegd. Een advies wat we als school kunnen overnemen. Er ligt veel werk, maar ook de punten die al bevorderend werken voor HGW staan duidelijk beschreven. Je weet als school waar je de komende tijd aan kan werken.”