• “Ik heb met Gerda gepraat over haar broertje die al een hele poos overleden is (kernkwaliteit sociale intelligentie).”
• “Bij een medeleerling helpen in de gymzaal, toen kreeg ik er een fijn gevoel bij. Ik heb geholpen met de was sorteren en ik ben er tevreden over (kernkwaliteit vriendelijkheid).”
• “Want ik vertrouwde op God dat Hij mij kracht heeft gegeven (kernkwaliteit spiritualiteit).”

Zomaar een paar voorbeelden waaruit bleek hoe leerlingen vanaf groep 4 heel bewust bezig waren om hun kernkwaliteiten te gebruiken.

Positieve psychologie

Heeft u wel eens gehoord van de positieve psychologie? En van dr. Kees van der Wolf, die meerdere publicaties heeft geschreven over gedrag? Beiden stellen dat we op de verkeerde weg zijn door zozeer de nadruk te leggen op problematiseren en diagnosticeren.

Het mooie is dat de positieve psychologie daar wel iets heel waardevols tegenover zet. Op basis van empirisch onderzoek mag verondersteld worden dat het heilzaam kan zijn in het onderwijs meer aandacht te besteden aan het versterken van kernkwaliteiten. Over hoe dat kan bij kinderen, is echter nog weinig bekend.

Onderzoek naar kernkwaliteiten

Afgelopen cursusjaar heb ik onderzoek gedaan naar de effecten bij leerlingen in het basisonderwijs, wanneer zij zich bewust worden van hun kernkwaliteiten en deze gebruiken. Leerlingen blijken na een korte interventie door hun leraren, redelijk goed in staat te zijn hun kernkwaliteiten te herkennen en die te verbinden met hun gedrag, waarbij we ook langere termijneffecten zagen. Leraren ontdekten dat het bewust worden en inzetten van kernkwaliteiten zinvol is.

Uit mijn onderzoek, dat ik onder begeleiding van prof. dr. Fred Korthagen heb uitgevoerd, is gebleken dat het mogelijk is door middel van een eenvoudige activiteit invloed uit te oefenen op de persoonlijke groei van leerlingen. U kunt het zich vast voorstellen dat bewustwording zoals blijkt uit de volgende voorbeelden een bijdrage kan leveren aan het beleven van positieve emoties en het meer oog krijgen voor een ander:

• “Ik ben dankbaar omdat de Heere mij talenten heeft gegeven (dankbaarheid).”
• “Ik wist dat het moest lukken, dat ik het kon en daardoor ben ik tot taak 4 gekomen. Het is eigenlijk alleen gelukt door mijn zelfvertrouwen (optimisme).”
• “Gert deed een beetje dom en toen heb ik het vergeven (vergevingsgezindheid).”

Bent u geïnteresseerd en gemotiveerd om persoonlijke groei en welzijn bij kinderen te bevorderen en wilt u meer weten over een schooltraject? Dan kunt u via e-mail contact met mij opnemen. Ik geef trainingen gericht op het herkennen en meer benutten van kernkwaliteiten bij leerlingen en leraren, als middel tot meer welzijn, inspiratie en onderwijskwaliteit.

P.(Peter) Ruit