- Datum 6 maart 2026
- Tijd 10:00 - 15:30
- Locatie Gouda, Driestar educatief
- Inschrijving verplicht Ja, voor 27 februari 2026
Op vrijdag 6 maart 2026 ben je van harte welkom bij Driestar onderwijsadvies in Gouda voor de Geschiedenisdag 2026. Het thema van dit jaar is: “Het grote grijze gebied”, over goed en fout in de geschiedenis. We verkennen samen hoe we het verleden beoordelen. Met een lezing van prof. dr. Bart Wallet en een breed aanbod aan workshops doe je nieuwe inzichten op om dit thema ook in de klas of in je eigen context te bespreken.
Wat kun je verwachten?
- Inspirerende lezing van prof. dr. Bart Wallet over hoe historici om moeten gaan met een moreel oordeel.
- Twee workshoprondes van o.a. het Streekarchief Midden-Holland, geschiedenisdocenten en een expert van historische jeugdliteratuur.
- Met elkaar in gesprek over historische dilemma’s aan de hand van een spel.
Prof. dr. Bart Wallet verzorgt de lezing tijdens de Geschiedenisdag in Gouda.
Voor wie?
Voor iedereen die geïnteresseerd is in dit thema en raakvlakken heeft met geschiedenis en onderwijs. Dus ben je student, (geschiedenis)docent, historicus of heb je een bijzondere interesse in dit thema? Dan is deze dag een aanrader voor jou!
Lezing en workshops
Dat geschiedschrijving onvermijdelijk een morele dimensie heeft, zullen vandaag de dag weinig historici nog betwisten. Sinds de zogenoemde moral turn is het debat over goed en fout in het verleden nadrukkelijk teruggekeerd binnen de historische discipline.
De vraag hoe over moraal gesproken kan en moet worden, levert echter fundamentele discussies op. Sommigen beschouwen geschiedschrijving als een forum waarin morele oordelen expliciet thuishoren, terwijl anderen pleiten voor methodische terughoudendheid en streven naar intersubjectiviteit.
Morele categorieën spelen, expliciet of impliciet, een rol in uiteenlopende historische debatten - over slavernij en (post)koloniale verhoudingen, over gender, klasse en andere vormen van ongelijkheid. Tegelijk blijft de vraag urgent hoe historici recht kunnen doen aan de morele complexiteit van het verleden, zonder te vervallen in simplificerende tegenstellingen van goed en kwaad.
In deze lezing gaan we op onderzoek uit naar de betekenis en gevolgen van de moral turn voor de hedendaagse geschiedschrijving. Daarbij staat de geschiedenis van het zionisme en de Staat Israël centraal als casus waarin morele oordelen over elkaar heen lijken te buitelen.
Hoe kan de historische gelaagdheid van joodse, Israëlische en Palestijnse ervaringen recht worden gedaan? Wat is de taak en verantwoordelijkheid van de historicus bij de behandeling van zulke politiek en moreel beladen thema’s? En welke plaats kan - en mag - moraal innemen binnen de geschiedschrijving?
De vraag hoe over moraal gesproken kan en moet worden, levert echter fundamentele discussies op. Sommigen beschouwen geschiedschrijving als een forum waarin morele oordelen expliciet thuishoren, terwijl anderen pleiten voor methodische terughoudendheid en streven naar intersubjectiviteit.
Morele categorieën spelen, expliciet of impliciet, een rol in uiteenlopende historische debatten - over slavernij en (post)koloniale verhoudingen, over gender, klasse en andere vormen van ongelijkheid. Tegelijk blijft de vraag urgent hoe historici recht kunnen doen aan de morele complexiteit van het verleden, zonder te vervallen in simplificerende tegenstellingen van goed en kwaad.
In deze lezing gaan we op onderzoek uit naar de betekenis en gevolgen van de moral turn voor de hedendaagse geschiedschrijving. Daarbij staat de geschiedenis van het zionisme en de Staat Israël centraal als casus waarin morele oordelen over elkaar heen lijken te buitelen.
Hoe kan de historische gelaagdheid van joodse, Israëlische en Palestijnse ervaringen recht worden gedaan? Wat is de taak en verantwoordelijkheid van de historicus bij de behandeling van zulke politiek en moreel beladen thema’s? En welke plaats kan - en mag - moraal innemen binnen de geschiedschrijving?
Op 17 maart 1943 werd het Joods Leids weeshuis Machseh Lajesoumim als een van de laatste Joodse tehuizen leeggehaald. Alle vijftig kinderen inclusief staf worden gedeporteerd naar Westerbork en van daaruit naar Sobibor. Twee van hen overleven: ze komen in mei ’43 weer vrij.
Over dit indrukwekkende verhaal schreef ik een historisch jeugdboek dat binnenkort verschijnt. Een mooie gelegenheid om bij deze workshop kennis te maken met deze geschiedenis, de verwerking in verhaalvorm om daarmee jullie leerlingen te bereiken én de goed en foutvragen die het oproept.
Over de workshopleider
Drs. Jan Vermeulen is auteur en lerarenopleider geschiedenis aan Driestar hogeschool.
Over dit indrukwekkende verhaal schreef ik een historisch jeugdboek dat binnenkort verschijnt. Een mooie gelegenheid om bij deze workshop kennis te maken met deze geschiedenis, de verwerking in verhaalvorm om daarmee jullie leerlingen te bereiken én de goed en foutvragen die het oproept.
Over de workshopleider
Drs. Jan Vermeulen is auteur en lerarenopleider geschiedenis aan Driestar hogeschool.
In deze workshop van het Streekarchief Midden-Holland gaan we aan de slag met lokaal bronnenmateriaal. Door de eeuwen heen schreven bestuurders wetten uit, voerden ambtenaren beleid uit, deden particulieren hun administratie, reageerden instellingen op verzoeken en pasten rechters de geldende wetten en gebruiken toe.
Al deze handelingen zijn nu als historische bronnen terug te vinden in de archieven. Met de kennis van het heden, veranderende inzichten of vanuit emotie vellen mensen tegenwoordig vaak stevige oordelen over de inhoud en makers van deze stukken.
In deze workshop onderzoeken we hoe we historische bronnen in hun context kunnen duiden en hoe zij kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van ons historisch besef. Eén ding staat vast: de ‘grote geschiedenis’ is dichterbij dan veel mensen denken.
Over de workshopleiders
Drs. Cristel Stolk is verantwoordelijk voor de educatie en programmering bij Streekarchief Midden-Holland. Drs. Coretta Bakker is de directeur van het streekarchief.
Al deze handelingen zijn nu als historische bronnen terug te vinden in de archieven. Met de kennis van het heden, veranderende inzichten of vanuit emotie vellen mensen tegenwoordig vaak stevige oordelen over de inhoud en makers van deze stukken.
In deze workshop onderzoeken we hoe we historische bronnen in hun context kunnen duiden en hoe zij kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van ons historisch besef. Eén ding staat vast: de ‘grote geschiedenis’ is dichterbij dan veel mensen denken.
Over de workshopleiders
Drs. Cristel Stolk is verantwoordelijk voor de educatie en programmering bij Streekarchief Midden-Holland. Drs. Coretta Bakker is de directeur van het streekarchief.
Verhalen voegen een extra dimensie toe aan je geschiedenisles. Ze verrijken de kennis die je over wilt brengen op verschillende manieren. Als je bijvoorbeeld een goed geschreven fictietekst goed inzet in je les, verhoogt dat de betrokkenheid van de leerlingen bij het onderwerp. Maar verhalen kunnen leerlingen ook op een prikkelende manier na laten denken over andere tijden en actuele thema’s. Verhalen zijn bij uitstek geschikt om te laten zien en te ervaren dat goed en fout geen kwestie van zwart-wit is.
Hoe kun je verhalen inzetten zodat je leerlingen betrokken meedenken? Welke vragen stel je? Welke opdrachten kun je geven? En hoe koppel je het verhaal aan de inhoud van je methode?
Over de workshopleider
Sander Louwerse MEd is docent Nederlands bij de pabo-opleiding van Driestar hogeschool.
In 2001 verscheen het tweede deel van Cees Fasseurs biografie over koningin Wilhelmina, door velen gezien als het ‘definitieve’ werk. Maar hoe definitief kan geschiedenis eigenlijk zijn? Wat gebeurt er wanneer nieuwe bronnen of gebeurtenissen een ander licht werpen op wat we dachten te kennen?
Die vraag kreeg ik zelf scherp voor ogen toen ik in 2018 begon aan een stripverhaal over de Joodse staat, bedoeld om Israël helder uit te leggen aan leerlingen uit de derde klas. Een enorme uitdaging: 3000 jaar geschiedenis samenvatten in 48 pagina’s.
Na 7 oktober 2023 veranderde alles. De aanval van Hamas en de daaropvolgende regionale oorlog maakten duidelijk dat ook dit verhaal opnieuw verteld moest worden.
In deze workshop onderzoeken we hoe je dit historische verhaal bijstelt: wat moet er in een nieuwe druk van zo’n strip? Hoe pas je duiding en verhaallijn aan? Een praktische oefening op het snijvlak van geschiedenis en educatie. Ook direct toepasbaar in de klas.
Over de workshopleider
André Diepenbroek is voorlichter en journalist. Hij studeerde geschiedenis en journalistiek en woonde tijdens zijn studiejaren in Israël.
Die vraag kreeg ik zelf scherp voor ogen toen ik in 2018 begon aan een stripverhaal over de Joodse staat, bedoeld om Israël helder uit te leggen aan leerlingen uit de derde klas. Een enorme uitdaging: 3000 jaar geschiedenis samenvatten in 48 pagina’s.
Na 7 oktober 2023 veranderde alles. De aanval van Hamas en de daaropvolgende regionale oorlog maakten duidelijk dat ook dit verhaal opnieuw verteld moest worden.
In deze workshop onderzoeken we hoe je dit historische verhaal bijstelt: wat moet er in een nieuwe druk van zo’n strip? Hoe pas je duiding en verhaallijn aan? Een praktische oefening op het snijvlak van geschiedenis en educatie. Ook direct toepasbaar in de klas.
Over de workshopleider
André Diepenbroek is voorlichter en journalist. Hij studeerde geschiedenis en journalistiek en woonde tijdens zijn studiejaren in Israël.
Programma van de dag
| 10.00 uur | Inloop met koffie |
| 10.20 uur | Opening door Jacob Jan van Rijs MA |
| 10.30 uur | Lezing door prof. dr. Bart Wallet |
| 11.30 uur | Workshopronde 1 |
| 12.30 uur | Lunch en spelen spel (dilemma's) |
| 13.30 uur | Workshopronde 2 |
| 14.30 uur | Uitloop |
Kosten
De prijs voor de Geschiedenisdag is 75 euro per persoon. Voor studenten is de dag gratis bij te wonen.
Aanmelden voor de Geschiedenisdag
Wil je deze dag niet missen? Meld je dan direct aan via onderstaand formulier. Je bent van harte welkom in Gouda op 6 maart!