Bertine Haverhals
Onderwijsadviseur en orthopedagoog- Stuur een Email Stuur een Email Bertine Haverhals
Een aanrader voor elke opvoeder die contact heeft met kinderen tussen de 4 en 12 jaar. Mogelijk wil je een of meer verhalen over Jort en Suze voorlezen aan kinderen. Wanneer je daar niet voor kiest, helpt het je om woorden te kiezen hoe je op een aansprekende manier kinderen kunt meegeven over de waarde van het leven, relaties en het huwelijk.
Het is mooi hoe Mirjam Both vanuit een positieve insteek met kinderen het gesprek aangaat over hoe waardevol het is om te zoeken naar Gods bedoeling met ons leven en hoe de heilige en wijze God voor ons welzijn goede grenzen geeft. Zoals de auteur zelf schrijft in de inleiding: “Als we Gods Woord als waarheid erkennen, past het ons om op alle terreinen van ons leven in harmonie met dat Woord te leven. (..) Het is belangrijk dat kinderen de wereld leren zien zoals Gods het bedoeld heeft. (..) Bijbelse principes zijn gezonde kaders die God aan ons gegeven heeft om ons te helpen in harmonie met dit doel te leven. Ze zullen het geweten van kinderen vormen en ook hun besef van goed en kwaad. Tegelijk weten we dat kennis alleen niet genoeg is. Er moet in het hart iets veranderen. (..) De Heilige Geest werkt ook in gelovige kinderharten.”
Verwondering
Het eerste verhaal gaat over een appje dat vertelt dat er een nichtje geboren is. Jort vraagt zich af waar baby’s vandaan komen en het gezin gaat hierover in gesprek. In dit eerste hoofdstuk gaat het om verwondering over de Schepper, Zijn schepping en het menselijk leven in het bijzonder. Ook de thema’s huwelijk en seksualiteit komen in dit eerste hoofdstuk zijdelings aan bod.
Wachten
In het tweede verhaal mogen Jort en Suze het fotoalbum van hun ouders bekijken. Vader en moeder leggen uit hoe ze elkaar hebben leren kennen, dat ze zich verloofden en later trouwden.
In dit hoofdstuk gaat het bij de uitwerking van de thema’s allereerst over ‘wachten’. In de Bijbel zien we regelmatig dat wachten erbij hoort en dat het wachten ook een doel heeft in de vorming van mensen. Het tweede thema is ‘het huwelijksverbond’ zoals dat in de Bijbel wordt uitgelegd. Bij trouw zijn hoort ook het woord ‘vertrouwen’. Dat is het laatste thema bij dit hoofdstuk.
Gebroken schepping
Jort en Suze gaan in het derde verhaal naar de stad om een kraamcadeautje te kopen voor de pasgeboren Sofie. Onderweg komen ze Roy tegen, een klasgenoot van Jort waarvan de ouders zijn gescheiden.
In dit hoofdstuk komen de onderwerpen huwelijk en gezin voor het eerst aan de orde in de context van een gebroken schepping. Het eerste thema is de (gevolgen van de) zondeval. Het tweede thema gaat over Gods trouw die niet stuk gaat. Het laatste thema is ‘waar kijk je naar?’ over het omgaan met verleidingen.
Een veilige plek
Suze mag samen met Veerle een muziekstuk spelen op de uitvoering van de muziekschool. Veerle blijk een meisje te zijn dat opgroeit bij twee mannen.
Het eerste thema dat aan bod komt, is ‘wat het huwelijk ons laat zien’. Er wordt uitgelegd dat het huwelijk tussen een man en een vrouw een beeld is van Christus en de gemeente. Bij het thema ‘tegen de stroom in…’ wordt ingegaan op de maatschappelijke ontwikkelingen die kunnen maken dat je als christen een eenling kunt zijn in je standpunt. Het laatste thema is ‘een veilige plek’. Het huwelijk en het gezin worden steeds vergeleken met een veilige plek. Dit onderwerp wordt aangestipt omdat het belangrijk is dat kinderen ook als ze later misschien gevoelens krijgen voor iemand van hetzelfde geslacht, weten dat ze dan bij hun ouders terecht kunnen en hun thuis als veilige plek ervaren.
Intermezzo: Hoe spreekt u als ouder thuis over later?
Een oud-leerling van een collega kwam een wijntje bij haar drinken en vertelde dat hij viel op mannen en zei: ‘Het moeilijkste vind ik dat ik tegen mijn ouders moet gaan zeggen dat ze van mij geen opa en oma gaan worden.’
Hoe praat u over later? Later als wij opa en oma zijn dan gaan wij op je kinderen passen? O ja is dat zo? Wordt iedereen opa en oma? Gaat uw zoon/dochter vader of moeder worden? Of heeft u het ook over straks als jij misschien gelukkig vrijgezel bent? Welke verwachtingspatronen benoemen wij als ouder(s)?
Verwachtingen
Jort en Suze plagen elkaar: meisjes zijn slap en jongens zijn altijd vervelend. Er ontstaat een gesprek over het verschil tussen jongens en meisjes, ook naar aanleiding van een les op school over genderdiversiteit.
Het eerste thema dat wordt behandeld is ‘echte jongens en echte meisjes’. Er wordt ingegaan op verwachtingen die we vaak hebben van jongens en meisjes. Aan de hand van de geschiedenis van Jakob en Ezau zien we dat jongens en mannen onderling veel van elkaar kunnen verschillen en toch helemaal jongen of man zijn. ‘Weet je dat zeker’ is het tweede thema. Er wordt ingegaan op de vraag in hoeverre de mens zelf kan en mag kiezen over wie en wat hij is. ‘Wie of wat bepaalt wat je bent?’ is het laatste thema. Gods Woord is een duidelijke wegwijzer.
Gebroken en hoop
Als ze op kraambezoek gaan bij hun nichtje is er blijdschap, maar blijkt dat er ook zorgen zijn over de gezondheid van de baby. Jort voelt zich boos en verward en heeft daarover een gesprek met zijn oom. Die vertelt hoe God zorgt, dwars door de gebrokenheid heen, en welke hoop er is voor wie zijn vertrouwen op de Heere stelt.
Nadat eerst het thema ‘Een veilige Schuilplaats’ aan bod komt, wordt erna het thema ‘volgen’ besproken.
Verwerkingen en achtergrondinformatie
Mirjam Both weet liefde en waarheid op een zorgvuldige manier te combineren. Ze brengt de thema’s heel dicht bij de kinderen en de achtergrondinformatie voor volwassenen is compact en duidelijk. In de verwerkingsvormen, waarbij er soms een onderscheid wordt gemaakt tussen jongere en oudere kinderen, helpt ze opvoeders om met hun kind in gesprek te gaan. Ze is eerlijk over de complexiteit die er kan zijn. Tegelijk is ze vol vertrouwen dat wat God vraagt goed voor iedereen is.
Gods ontwerp
Tot slot een citaat ter illustratie: ‘Als we geloven dat de Schepper van hemel en aarde de schepping met wijsheid, inzicht en volgens een prachtig plan gemaakt heeft, dan past het ons om in harmonie met die scheppingsorde te leven. Niet ons gevoel is dan leidend, maar ons geloof en ons vertrouwen dat het ontwerp van de Schepper wijs en heilzaam voor Zijn schepping is.’ Tegelijk is het onze roeping om onze naasten lief te hebben in onze gedachten, woorden en daden, wie ze ook zijn en hoe zij ook aankijken tegen relaties en seksualiteit.
Wonderlijk Gemaakt
De visie van en tips in dit praktische boekje sluiten heel mooi aan bij hoe er in de methode Wonderlijk gemaakt over deze thema’s wordt gesproken. Het biedt ouders handvatten hoe zij voorafgaand aan de lessen op school, of juist erna, met hun kind over dezelfde thema’s in gesprek te gaan. Zodat kinderen ervaren dat school en ouders hetzelfde belangrijk vinden.
Over Een prachtig plan 
De vraag is niet óf het denken van kinderen en jongeren over relaties en seksualiteit gevormd wordt maar hoe en door wie. De heersende norm in de samenleving relativeert steeds meer de verschillen tussen jongens en meisjes. Kinderen leren dat ze zelf mogen kiezen wie en wat ze zijn en hoe ze relaties vorm geven.
De Bijbel wijst een heel andere weg. God de Schepper maakte alle dingen volgens een prachtig plan. Dit boek is een hulpmiddel om aan de hand van de Bijbel met kinderen in de basisschoolleeftijd in gesprek te gaan over het huwelijk, echtscheiding, homoseksualiteit en genderidentiteit.
Een verhalenserie over Jort en Suze neemt kinderen met hun ouders of kinderwerker mee langs verschillende actuele thema’s. Bij elk verhaal vindt u achtergrondinformatie en verwerkingssuggesties.
Boekenlijst
Meer leestips rondom relationele en seksuele vorming? Driestar onderwijsadvies heeft een boekenlijst samengesteld die je kunt vinden op www.wonderlijkgemaakt.nl/boekenlijst.