‘Dit is geweldig! Jullie praten hier zo open over, ik zou willen dat ik dit al bij mijn oudste kind had geweten. Dan was het niet zo mis gegaan misschien. Dan was ik wakker geweest om hem te beschermen en het gesprek open te houden.’
Op een ouderavond van Wonderlijk gemaakt horen we de mooiste en eerlijkste reacties van ouders. Ouders willen zo graag hun kinderen beschermen. De start van de avond kan daardoor soms op een gezonde manier spannend zijn. Wat kun je verwachten? Hoe open en kwetsbaar stelt de trainer zich op? En hoe gaat het team dit oppakken? Is het de bedoeling dat de school de relationele en seksuele vorming oppakt?
Maar hoe komt een baby dan…?
Relationele en seksuele vorming begint niet op het moment dat een kind verliefd wordt. Ook niet wanneer een puber voor het eerst met seksualiteit in aanraking komt. Het begint bij de peuter die ontdekt dat zijn lichaam anders is dan dat van zijn zus. Bij het kind dat vraagt waar een baby vandaan komt. Bij de kleuter die wil weten waarom een baby een buik nodig heeft. Bij de achtjarige die vraagt wat seks eigenlijk is. En uiteindelijk bij de puber die misschien helemaal niets meer vraagt, maar ondertussen wel ontzettend veel tegenkomt.
School en ouders samen
De school neemt de relationele en seksuele vorming niet over. En ouders hoeven het ook niet alleen te doen. We doen het samen. Want ieder kind leert op een ander moment. Het ene kind stelt honderduit vragen. Het andere haalt zijn schouders op. Het ene kind begrijpt iets meteen. Bij het andere moet hetzelfde onderwerp misschien vijf keer terugkomen, thuis én op school. En soms zegt een tiener: ‘Mijn ouders hebben mij dat nooit verteld!’ Misschien wel. Misschien was je er toen alleen nog niet aan toe. Dat is precies waarom we kinderen steeds opnieuw taal en kennis willen geven. Zodat ze, wanneer ze eraan toe zijn, weten waar ze terechtkunnen.
Gesprek met kinderen
Kinderen hebben behoefte aan eerlijke antwoorden. Vaak is dat minder ingewikkeld dan je als volwassene denkt. Een kind wil gewoon weten hoe iets werkt. Waarom zouden we wachten tot een kind toevallig ergens op internet een antwoord vindt? Waarom zouden we seksualiteit alleen bespreken als er een probleem is? Waarom zouden we het onderwerp bewaren voor ‘later’? Juist door er thuis en op school op een normale en veilige manier over te praten, leren kinderen dat hun lichaam geen geheimzinnig onderwerp is.
Je bent uniek. Je bent waardevol. Je lichaam is bijzonder. Jij bent een wonder. Precies daar begint seksuele opvoeding. Vraag een groep kinderen eens: ‘Welke verschillen zijn er tussen jongens en meisjes?’ Wanneer je doorvraagt naar seksualiteit, wordt het gesprek nog interessanter. Want wat maakt seksualiteit voor jongens anders dan voor meiden? Wat doet verlangen met je? Wat gebeurt er wanneer je verliefd wordt? Waarom is het belangrijk dat je leert luisteren naar jezelf én naar de ander? Het zijn vragen die kinderen helpen om zichzelf te begrijpen. En om later gezonde keuzes te kunnen maken.
Wat is liefde?
Er is zoveel moois te vertellen. Een meisje in het voortgezet onderwijs vertelde na een workshop over liefde dat ze nog nooit op deze manier over seksualiteit had gepraat, zo mooi, zo zacht. Want seksualiteit wordt al snel een beladen onderwerp. Terwijl je er ook op een mooie, positieve manier over kunt praten.
Is verliefd zijn hetzelfde als liefde? En als je verliefd bent, wat vind je dan soms helemaal niet leuk? Dat je hart pijn kan doen. Dat je onzeker kunt worden. Dat je bang kunt zijn om de ander kwijt te raken. Dat je heel veel voor iemand over kunt hebben. Liefde is niet in de eerste plaats: Wat krijg ík ervan? Liefde vraagt: Wat heb jij nodig? Wat kan ik voor jou doen? Hoe kan ik ervoor zorgen dat jij je veilig, gezien en geliefd voelt?
Praten over seksualiteit is meer dan vertellen waar een baby vandaan komt. We willen daarom niet wachten tot kinderen vragen gaan stellen, maar wij moeten beginnen. Een beetje eerder. Een beetje vaker. Een beetje eerlijker. Samen met ouders. Samen met school. En vooral: samen met het kind.
Wonderlijk Gemaakt trainingen
Iedere ouderavond weer merk ik hoe fijn het is om als school en ouders samen hiermee bezig te zijn. Ouders ervaren opluchting of herkenning en de aanwezige teamleden krijgen handvatten om de lessen en ideeën van Wonderlijk gemaakt samen in samenwerking met ouders toe te passen op school. Met als doel dat onze kinderen veilig toegerust worden en mogen weten dat ze uniek en geliefd zijn.
Wil jij op jullie school de ouders van je leerlingen nog meer betrekken bij relationele en seksuele vorming? Nodig ons uit voor een ouderavond of een teamtraining op jullie school.
