Terugblik symposium Het Jonge Kind 2026: ‘Wat je zegt, ben je zelf’

Door: Dieneke Schellingerhout

Op woensdag 28 januari stroomde het de Driestar vol met meer dan 200 gepassioneerde leerkrachten en onderwijsprofessionals. Zij werden in de foyer ontvangen met koffie en wat lekkers. Er was tijd voor ontmoeting en inspiratie vanuit verschillende stands.

Om 10.00 uur opende dagvoorzitter Christiene Maaijen de dag in de congreszaal met Psalm 27; een psalm van David over hoop. In deze psalm gaan hoop en wanhoop hand in hand. David richt zijn hart op God. In plaats van het uiten van zijn angst, prijst Hij God. Halverwege de psalm slaat zijn hoop om in wanhoop. De psalm eindigt weer met hoop: Wees sterk, wacht op de Heer. God geeft hoop door zijn Zoon en Geest. Hem is gegeven alle macht en Hij zal met je zijn tot het einde van de aarde.

Toen was het podium voor Bart Heeling, gedragsspecialist. Hij begon zijn lezing ‘Wat je zegt ben je zelf’ vanuit zijn persoonlijke ervaring als leerkracht op de basisschool. Hiermee zette hij meteen de toon: wat kinderen zeggen en doen, zegt vaak meer over onszelf dan over hen. Inclusie is volgens Bart geen ideaal voor de toekomst, maar een mindset voor elke dag. Het begint met kijken naar het kind en naar wat zijn of haar gedrag wil vertellen.

Hij maakte onderscheid tussen externaliserend en internaliserend gedrag. Beide vormen komen voort uit overtuigingen die kinderen over zichzelf ontwikkelen: ‘iedereen is boos op mij’ of ‘niemand ziet mij’.  Deze overtuiging leren kinderen met name in de eerste vier levensjaren en dit nemen ze mee naar school. Voor beide soorten gedrag is erkenning heel belangrijk: je gezien en je welkom voelen; dat werkt sterk stressverlagend.

Het is belangrijk om ons bewust te zijn van onze verwachtingen en houding tegenover kinderen. Dat nemen we mee de klas in en het kleurt onze reacties, want met ons gedrag bekrachtigen we het gedrag en gevoel van een kind. 

Bart noemde een aantal mooie veiligheidsbevorderende reacties die we kunnen geven vanuit een authentiek onszelf zijn: rust, aandacht, non-verbale communicatie of soms een onverwachte reactie. Want: ‘Wat je zegt, ben je zelf’. Uiteindelijk leren kinderen niet van perfect aangeleerde vaardigheden, maar hoe wij reageren wanneer zij het moeilijk hebben.

Na zijn inspirerende verhaal kwamen we in actie en beweging door Sanne Peters van Breinprikkels. Bewegen doet veel met het brein van het kind. We ervaarden wat beweging, ritme en herhaling met ons en met kinderen doen. Het woord chocola-de-melk leidde tot beweging, plezier en trainen van beide hersenhelften.

Na een heerlijk verzorgde lunch werden de deelnemers vanuit diverse workshops praktisch geïnspireerd worden voor verschillende thema’s, zoals vouwen, sensorische activiteiten, vouwen, burgerschap en meer.

De dag werd afgesloten met een hapje en drankje. Op weg naar huis zal de inhoud vast en zeker nog verwerkt worden. We zijn benieuwd met welke concrete ideeën de leerkrachten het onderwijs aan het jonge kind gaan verrijken!

Symposium in 2027

Het volgende symposium Het Jonge Kind is op vrijdag 15 januari 2027. Zet de datum alvast in je agenda.