Als orthopedagoog word ik regelmatig betrokken bij vragen rondom de ontwikkeling van leerlingen. Soms zijn die vragen vrij duidelijk, maar vaak voelt het meer als een puzzel waarvan nog niet alle stukjes op tafel liggen. In deze blog neem ik je mee in hoe zo’n proces er in de praktijk uit kan zien.
Onlangs werd ik gevraagd om mee te denken over Eva, een meisje uit groep 6. Haar ontwikkeling was eerder al eens besproken, omdat ze moeite had met rekenen en spelling. Na extra ondersteuning leek het een tijd beter te gaan, maar nu kwamen de zorgen opnieuw naar boven. Haar leerkracht zag dat ze vastliep bij rekenen en spelling, terwijl ze verbaal juist sterk overkomt. Ook viel op dat ze soms onzeker is en in de klas wat dromerig kan zijn.
Zoals altijd starten we met een gesprek waarin we alle perspectieven samenbrengen. De leerkracht, intern begeleider en ouder(s) kennen het kind ieder op hun eigen manier, en juist die combinatie geeft waardevolle informatie. Wat gaat goed? Waar zitten de zorgen? En zien we hetzelfde gedrag in verschillende situaties?
In dit geval gaf haar moeder aan dat ze de dromerigheid thuis minder herkende en dat Eva zich niet negatief uit over school. Dat soort verschillen zijn belangrijk om mee te nemen. Ze helpen om gerichter na te denken over mogelijke verklaringen.
Door het delen van de zorgen en het goed uitvragen van de ontwikkeling van Eva, is er overzicht gecreëerd. Ik vind het fijn wanneer een school ruimte geeft voor een korte observatie of een kindgesprek voorafgaand aan het gesprek. Ook dat helpt mij bij het krijgen van overzicht.
Samen proberen we vervolgens inzicht te krijgen: waar komen de moeilijkheden vandaan? Ligt het aan de cognitieve ontwikkeling? Speelt concentratie een rol? Of zien we kenmerken van een automatiseringsprobleem, dyslexie of dyscalculie?
Vervolgens gaan we met elkaar op zoek naar uitzicht. Wat gaat Eva helpen en wat is er verder nodig om dat helder te krijgen? Soms kan ik op basis van het gesprek al adviezen geven, maar in dit geval heb ik meer duidelijkheid nodig. Daarom ga ik een aantal weken later met Eva aan het werk ga om met de intelligentietest (WISC-V) haar cognitieve vaardigheden in kaart te brengen. Daaruit blijkt dat ze over gemiddelde cognitieve vaardigheden beschikt, met relatief sterke verbale vaardigheden. Wel zie ik dat het verwerken van visuele informatie en het stapsgewijs oplossen van problemen haar meer moeite kost. Dat helpt om haar rekenproblemen beter te begrijpen, maar verklaart nog niet alles.
In dit geval geeft het onderzoek richting, maar we zijn nog niet uitgepuzzeld. In het vervolggesprek hebben we daarom gekeken naar de volgende stap. Voor Eva betekent dit dat haar rekenontwikkeling verder onderzocht wordt door een collega van mij, een rekenspecialist van onderwijsadvies, om beter zicht te krijgen op haar manier van leren en mogelijke automatiseringsproblemen. Voor spelling is afgesproken om eerst een periode van intensieve begeleiding in te zetten, waarna we kunnen beoordelen of er op dit gebied ook een automatiseringsprobleem (dyslexie) speelt.
Voor de leerkracht geeft het onderzoek al waardevolle houvast. Het bevestigt dat er in principe voldoende cognitieve mogelijkheden zijn, en dat de leerling dus veel van onderwijs cognitief aan zal kunnen. Tegelijk zorgt het plan voor de komende periode voor rust en richting: we weten wat we gaan doen en wanneer we opnieuw evalueren.
Dit soort trajecten laten mooi zien waar mijn werk om draait. Het is niet altijd een rechte lijn van vraag naar antwoord. Soms is het samen zoeken, afwegen, onderzoeken en bijstellen. Soms leggen we snel een paar puzzelstukjes, soms duurt het langer voordat het beeld scherper wordt. En dat geeft niet. Zolang we samen blijven kijken naar wat een kind nodig heeft en stap voor stap vooruitkomen, maken we verschil. Voor de leerling én voor de leerkracht.
Puzzel jij ook wel eens met hoe je een leerling vooruit kunt helpen, en wat hij van jou nodig heeft? De orthopedagogen van Driestar onderwijsadvies denken graag met jullie mee!
