7 april 2026

Het was per on-‘geluk’

Door Lydia van Hartingsveldt

Net nadat ik achterin de klas ik de opnameknop van de videocamera in had gedrukt, realiseerde ik het me ineens. De vraag van juf Joanne gaat niet over déze helft van de combinatiegroep, maar juist over het andere deel van de groep. Ik stopte meteen. Het was een opname van drie seconden. Nou ja, dacht ik, dan wacht ik gewoon tot de juf met de andere groep begint. Ik drukte de opnameknop weer in toen ze aan haar instructie bij de andere groep begon. Al filmend probeerde ik de vraag van de juf in beeld te krijgen. Maar vooral: wat gaat goed en waar is winst te behalen?

Na afloop was ik nieuwsgierig naar wat er allemaal zichtbaar was op de video-opname. Eerst keek ik de eerste drie seconden van de eerste groep. Ik noteerde: goede positie, duidelijke lichaamshouding, goed volgbare stem, oogcontact met de hele groep, duidelijke instructie. Een perfect plaatje! Mooi wat deze juf allemaal kan inzetten.

Zoek de tien verschillen… met de volgende opname. Is dat dezelfde juf, vroeg ik me af? De positie was opnieuw prima. Alle kinderen konden de juf zien en omgekeerd kon de juf ook alle kinderen goed zien. De lichaamshouding was echter anders: juf stond met gebogen schouders, haar hoofd niet zo rechtop. Haar armen had ze over elkaar. Haar stem was minder duidelijk. Ze jeukte wat aan haar oor en wreef eens over haar neus. Ze wachtte af of de leerlingen haar opdracht volgden. Intussen wendde ze zich naar het bord. Het duurde lang voor de kinderen hadden gedaan wat zij vroeg. En toen ze begon, was het nog niet zoals ze het wilde. Ze maakt tempo terwijl nog niet alle kinderen klaar zaten. Ze telde af, want het moest stil zijn en ze ging toch door terwijl het nog niet stil was. Eén leerling gooide nog even een blaadje. Een andere leerling vestigde de aandacht van een andere leerling op de camera, maar juf begon wel met de les. Waar is die juf gebleven die zo vol vertrouwen voor de ene groep stond?

Bij de nabespreking vraag ik Joanne de beelden te vergelijken. ‘Zoek jij de verschillen?’ Die vraag was niet zo moeilijk, ze zag het direct. ‘O ja, hier gaat het om! Bij de andere groep weet ik dat ze gewoon gelijk luisteren, maar bij deze groep twijfel ik. Er is altijd wel één leerling die er doorheen praat. Vooral Seb. En dan tel ik af en dan zit hij nóg niet klaar. En als ik er wat van zeg, heeft hij een weerwoord, dus ga ik gewoon snel door. En dan reageert Mark óók nog eens en dan weet ik het niet meer.’

Het inzicht bepaalde de juf bij haar eigen mogelijkheden en vragen. In de beelden waren momenten te zien waarop er een krachtige juf stond. Joanne wist wel waar het op vastzat. Samen bespraken we wat Joanne zag voor alternatieven. Daarmee ging ze aan de slag.

Bij de afsluiting van het SVIB-traject zag Joanne hoe haar houding veranderd was. Voor béide groepen in haar klas stond nu een ontspannen juf die vriendelijk leiding gaf aan deze combinatieklas.

En van dit proces mocht ik getuige zijn. Dankjewel, Joanne. Het was per on-‘geluk’.

Wil jij ook vanuit een ander perspectief kijken naar wat er in een klas gebeurt? Dan is de post-hbo-opleiding Schoolvideointeractiebegeleiding (SVIB) iets voor jou! In september hopen we weer met een nieuwe groep te starten. 

Lydia van Hartingsveldt

Over Lydia van Hartingsveldt

Lydia is coördinator en docent bij de post-hbo School Interactie Video Begeleiding.