GZ-psycholoog Sabrina Brons-van der Wekken schrijft vanuit een christelijke visie boeken over thema’s als zelfbeeld, opvoeding, relaties en seksualiteit. Op verzoek van Driestar onderwijsadvies recenseerde ze de gereviseerde editie van Wonderlijk gemaakt, onze methode voor relationele en seksuele vorming. ‘Leerlingen krijgen mee dat je mag stáán voor je overtuiging, en dat dit altijd met liefde en respect gepaard moet gaan.’
Ontwikkelingen rond relationele en seksuele vorming gaan snel. Reden te meer om de methode Wonderlijk gemaakt die stamt uit 2010 en regelmatig is aangepast, een grondige revisie te geven. Dat is afgelopen jaar gebeurd.
De methode heeft altijd de insteek gehad om vanuit verwondering de rijke inhoud van Gods aanwijzingen rond integriteit van ons lichaam en omgaan met seksualiteit door te geven. Dat doet ze in het brede kader van persoonsvorming: wie ben je als mens, hoe verhoud je je tot anderen, hoe ben je weerbaar, hoe geef je grenzen aan, etc. Daarmee is de methode een zorgvuldig opgebouwde manier om het thema relaties en seksualiteit te bespreken in de klas.
Nu ik de gereviseerde methode doorneem, ben ik opnieuw geraakt door de positieve opbouw met al vanaf de kleuterklassen heel eenvoudig aan de orde stellen wat het betekent een jongen of meisje te zijn en dat er verschillen tussen mensen zijn. Daarop wordt steeds verder geborduurd al naar gelang de ontwikkeling van het kind via de verschillende thema’s of rode draden: zelfbeeld, duurzame relaties, sociale normen en weerbaarheid. Zo krijgt het kind bouwstenen mee en kan er een klimaat op school ontstaan waarin belangrijke onderwerpen besproken kunnen worden.
Uiteraard is het belangrijk dat kinderen thuis normen en waarden meekrijgen rond deze thema’s. Ook bij de revisie is gehandhaafd om het volledige voorplantingsverhaal pas in groep 7 en 8 aan de orde te stellen, zodat ouders gelegenheid hebben om de eerste te zijn in het vertellen van dit mooie verhaal. De noodzaak daarvan is meer dan ooit dringend. Het is echter ook van groot belang dat kinderen in de oefentuin van de school kennis en vaardigheden meekrijgen.
Daarbij gaat het zeker ook om het gesprek en het kritisch reflecteren op christelijke waarden en tot welke keuzes dat leidt in ons gedrag. Wonderlijk gemaakt biedt daarin duidelijke uitgangspunten, zoals dat God ons mannelijk en vrouwelijk heeft geschapen en dat seksuele intimiteit thuishoort binnen de veilige kaders van het huwelijk tussen een man en vrouw.
Vanwege gebrokenheid in deze wereld zijn er afwijkingen van dit patroon, en dat brengt lijden met zich mee. De verschillende leerlijnen stimuleren bewustwording dat ieder mens verschilt van de ander en dat we met liefde en verdraagzaamheid met anderen om dienen te gaan. Want ieder is het waard om gehoord en gezien te worden als mens, ongeacht de identiteit.
Heel mooi is dat de methode met een zekere nuchterheid thema’s uit de beladen sfeer houdt en rustig feitelijke informatie geeft. Uiteraard kan dit wel spanning geven. Want enerzijds zijn er duidelijke Bijbelse aanwijzingen met anderzijds een praxis thuis of in de buurt die daar mogelijk van afwijkt. Hierover is breed en zorgvuldig nagedacht in de revisie.
Het resultaat is een methode die leerkrachten goede handvatten biedt. De heldere uitgangspunten worden geen stramien dat dwingend gevolgd moet worden, maar bieden aanknopingspunten om het thema uiteen te zetten en het gesprek in de klas op gang te brengen. Dit helpt om het proces van internaliseren van belangrijke waarden te bevorderen.
Uiteraard is dit vooral in de hoogste groepen aan de orde. Vanaf de tienerjaren is het immers beter mogelijk om actief aan te moedigen zich in andere standpunten in te leven, met als doel respect te bevorderen. De rol van de leerkracht is hierin groot, want deze zal steeds de Bijbelse uitgangspunten bewaken, maar ook hoe er niet veroordelend over personen gesproken wordt.
Leerlingen krijgen mee dat je mag stáán voor je overtuiging, en dat dit altijd met liefde en respect gepaard moet gaan. Daarmee is Wonderlijk gemaakt geen verkokerde methode die uitsluitend de Bijbelse visie doorgeeft, maar is ze breed gericht op persoonsvorming en het innemen van een verantwoorde plek in de maatschappij.
Ik hoop dat Wonderlijk gemaakt op veel scholen gebruikt zal worden, zodat onze kinderen weten waar ze zelf staan. Het is mijn wens dat ze er diep van overtuigd raken dat Gods aanwijzingen zo goed zijn voor henzelf en anderen. En anderzijds dat ze als weerbare en verantwoordelijke personen verbonden zijn met anderen als liefhebbende naaste.
Over Sarina Brons-van der Wekken
Drs. Sarina Brons-van der Wekken studeerde psychologie met een specialisatie in jeugdstudies en rondde daarna de opleiding tot gezondheidszorgpsycholoog af. Sinds 2015 is zij werkzaam als GZ-psycholoog bij Eleos, waar zij cliënten begeleidt binnen de geestelijke gezondheidszorg.
Sarina Brons-van der Wekken
Daarnaast is zij actief als spreker, waarbij zij lezingen geeft over psychologisch georiënteerde onderwerpen, over opvoeding, relaties en seksualiteit vanuit een christelijke context. Parallel aan haar klinische werk publiceerde ze regelmatig. Ze schreef meerdere boeken over onder meer zelfbeeld, opvoeding, grenzen, liefde en seksualiteit, waaronder ‘Goed dat je er bent’, ‘Blozen mag’, ‘Ruimte door regels’ en ‘Let op: liefde!’, en leverde daarnaast bijdragen aan bundels en artikelen, waaronder publicaties gericht op preventie en signalering van seksueel misbruik.
Proeflessen downloaden
Ben je benieuwd naar Wonderlijk gemaakt? Dan kun je nu gratis enkele proeflessen downloaden. Dan doe je via:
