16 november 2026

Wat doe jij?

Door Janna van Eldik

Van 16 t/m 22 november 2026 is de jaarlijkse Week tegen de Kindermishandeling. De week dient als extra stimulans om iedereen te laten inzien dat ze het verschil kunnen maken voor een kind dat in de knel zit. Jij als leerkracht of docent doet er dus toe voor een kind!

Samen durven – samen doen

...dat is het landelijke thema van deze week. Circa 3 procent van alle kinderen groeit op in een onveilige thuissituatie. Dat doorbreken begint bij signalen hiervan waarnemen. In het signaleren en bespreekbaar maken van huiselijk geweld en kindermishandeling sta je er niet alleen voor. Je hebt collega’s en een team achter je. Er is een aandachtsfunctionaris huiselijk geweld met wie je altijd kan overleggen. Weet je wie dit is op jullie school? Zo niet, vraag het na!

Bij elke scholing die ik geef over het werken met de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling merk ik dat mensen het onderwerp spannend vinden. Stel dat ik het mis heb? Je hoeft kindermishandeling echter niet te bewijzen. Van jou wordt gevraagd de stappen van de meldcode zorgvuldig te volgen. Zorg dat je die helder hebt. Bespreek deze week aan de koffietafel eens met je collega’s: kennen jullie die stappen?   

Wat doe jij...

… als een leerling voor de derde keer in een week te laat op school komt? 

… als je blauwe plekken bij een kind ziet? 

… als ouders zich opnieuw afmelden voor een gesprek? 

Wat ertoe doet is dat jij signalen oppakt. Laagdrempelig, door te benoemen wat je ziet of hoort (‘Hé, dat is een flinke blauwe plek op je arm’). En te luisteren naar de reactie van het kind of de ouder. Blijf open en nieuwsgierig. Er kunnen allerlei redenen zijn voor dat wat jij signaleert en misschien is er niets aan de hand. Maar wat we willen is dat het goed gaat met een kind. Hoe eerder je signalen bespreekt, hoe eerder er bijvoorbeeld ondersteuning of hulp in het gezin georganiseerd kan worden. 

Uit verhalen van mensen die in hun jeugd mishandeling of verwaarlozing meegemaakt hebben, weten we hoe belangrijk een leerkracht kan zijn. Blijf het kind zien, ook in gewone dingen: een opmerking, een praatje, een complimentje. Er zijn veel kinderen die graag hun verhaal kwijt willen, die gezien willen worden en onbewust signalen afgeven. 

Trek je dus niet terug als je vragen bij jezelf op voelt komen. Als je het niet met een terloopse vraag af wilt doen, maar een gesprekje wilt voeren met een kind, begin dan met een heel open vraag zoals ‘Hoe gaat het met je?’. Het kind kan dan zelf kiezen welk antwoord het geeft. Vraag door op het antwoord, wees niet gelijk tevreden met een kort antwoord. Toon oprechte belangstelling. Vertel zo nodig wat je gezien of gehoord hebt en stel daar een open vraag over. Hoe reageert het kind hierop? Dwing het kind niet tot praten. Kom je niet tot een open gesprek, accepteer dat dan. Stel voor om even iets anders te doen en sluit het gesprekje af. Kom er dan op een later moment nog eens op terug. 

Wat doe jij?

De stappen van de ‘meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling’ helpen je om signalen te herkennen en bespreekbaar te maken. Als je weet wat je moet doen, helpt dat je om zekerder te staan in het signaleren en het aangaan van een gesprekje. Een cursus kan je daarbij helpen:https://www.driestar-educatief.nl/cursussen/cursus-werken-met-een-meldcode